Aqronomluq fakültəsi

Zaur Həsənov

Professor

Kənd təsərrüfatı elmləri doktoru,professor

Azərbaycan Dövlət Aqrar universitetinin Bağçılıq kafedrasının professoru

Mob.tel.: 050 3436848

İş tel.: 22 2569498

e-mail : hasanovzm@box.az

 

Doğum tarixi

 

10 mart 1939

 

Təhsili, elmi dərəcəsi, elmi adı

 

1961-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti) Meyvə-tərəvəzçilik və üzümçülük fakültəsini      bitirib.1967-ci ildə “Azərbaycanda Şərq xirniyinin əkin materialının becərilməsinin bəzi məsələlərinin tədqiqi” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək “Subtropik bitkilər” sahəsində kənd təsərrüfatı elmləri namizədi adı almışdır.1972-ci ildə dosent elmi adı almışdır.1991-ci ildə “Azərbaycanda Şərq xirniyi becərilməsi texnologiyasının elmi əsasları” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək kənd təsərrüfatı elmləri doktoru adı almışdır. 1994-cu ildə professor elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.

 

Əmək fəaliyyəti

 

1967-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun “Meyvə-tərəvəzçilik” kafedrasında toxumçu-aqronom

1968-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun “ Meyvə-tərəvəzçilik” kafedrasında assistent

1972-ci ildə  Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun “Meyvə-tərəvəzçilik” kafedrasında dosent

1981-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun “Meyvə-tərəvəzçilik” kafedrasının müdiri

1985-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun” Meyvə-tərəvəzçilik və üzümçülük” fakültəsinin dekanı

1991-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun  “Meyvə-tərəvəzçilik” kafedrasınin dosenti

1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının (indiki Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti) Meyvə-tərəvəzçilik kafedrasınin müdiri, professor

2008-ci ildə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Meyvəçilik  kafedrasının professoru

2014-cü ildə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Bağçılıq kafedrasının professoru

Apardığı dərslər

 

Bakalavrda – “Meyvəçilik”, ”Subtropik bitkilər”, ”Bəzək bağçılığı”, ”Formalı bağçılıq”

Magistraturada – “Meyvəçilik”,”Subtropik bitkilər”,”Bəzək bağçılığı”, ”Örtülü torpaq meyvəçiliyi”

 

Elmi yeniliyi

 

Azərbaycanda ilk dəfə olaraq Şərq xirniyinin becərilməsi texnologiyasını işləyib hazırlamış,təsərrüfatlarda onun geniş tətbiqinə nail olmuşdur.

 

Mükafatları

 

2009-cu ildə Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin “Fəxri Fərmanı”

2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı

                                  

Tədqiqat sahəsi

 

Azərbaycanda meyvə və giləmeyvə bitkilərinin intensiv əsaslarla becərilməsi texnologiyası problemləri

Şəhər yaşıllaşdırılması problemləri

Azərbaycanın yabanı meyvə-giləmeyvə bitki ehtiyatlarının müəyyənləşdirilməsi  və onlardan səmərəli istifadə problemləri

Beynəlxalq treninqlər,simpozium və konfranslar

1969 –cu il “Биология роста и плодоношения субтропической хурмы в условиях г Кировабада АзССР”- Межвузовская конференции Закавказских сельхозвузов», Кировабад

1971-сi il “Quru subtropik iqlimdə xurmanın bəzi bioloji xüsusiyyətləri” Azərbaycanın gənc alimlərinin Respublika konf. mat. Bakı, AzETMƏET

2001-ci il : 1. “Новые сорта сливы для интенсивных насаждений Азербайджана”  2. “Роль слаборослых сортов груши в интен-сификации садоводства Азербайджана” 3. Итоги исследования различных конст-рукций сада и типов кроны деревьев для сортов груши в Азербайджане.  Meждународная научная конференция «Научные основы развития сельского хозяйства». Ташкент

 2002-сi il “ Перспективы использования аридных почв под слаборослый грушевый сад в Азербайджане”             Международная  конф.: «Аграрная наука: Достижения и перспективы». Ташкентский ГАУ, Ташкент.

2004-cü il “Выявление и оценка слаборослых сортов груши Азербайджане”  Междунар. конф.: «Биологические разнообразии Кавказа».  Нальчик

2010-сu il” Инновационный подход к биологическому разнообразию груши в Азербайджане” Междунар. науч. конф.: «Интродук. раст., охрана и обогащ. биоразнооб. в ботанических садах и дендропарках». Киев, 2010

2010-cu il “Резервы повышения биологической про-дуктивности хурмы восточной” Междунар. научно-прак. конф.:  «Проблемы субтропического хозяйства и пути их решения». Кутаиси.

2011-ci il “Слаборослые сорта – ведущее звено ин-новационной технологии садоводства Азербайджана” Междунар. Научно-прак. конф.: «Научно-инновационная деятельность в Агропромышленном комплексе». Минск: БГАТУ

 2011-ci il “Azərbaycanda bağçılıq elm və təhsilinin konseptual məsələləri” Beynəlxalq konf. mat.: “Qafqaz ölkələri, türk dövlətləri və Türkiyə Universitetinin tədqiqat əməkdaşlığı toplantısı”. Gəncə: ADAU

2011-ci il “Albalı sort və formalarının təhlili”, Beynəlxalq konf.: “Qafqaz ölkələri, tük dövlətləri və Türkiyə Universitetinin tədqiqat əməkdaşlığı toplantısı”. Gəncə: ADAU 2011

2012 -ci il “Ali təhsiı müəssisələrində müəllimin əmək fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi” Beynəlxalq simpozium: “Təhsilin yeniləşməsi və inkişaf etdirilməsində beynəlxalq meyllər: kredit sistemində qiymət, dəyər və keyfiyyət”. Gəncə.

2013-cü il “Биологические основы формирования кроны хурмы восточной(Diospyros kaki L.) в уплотненных насаждениях”, Первая Международная научная  конференция: «Нетрадиционные, новые и забытые виды растений: научные и практические аспекты культивирования», Киев, Нац. Ботан. сад им.Н.Н.Гришко.

2013 –сü il “Чистая продуктивность фотосинтеза деревьев восточной хурмы в  уплотненных насаждениях”, Международно научно-практическая конференция: Физиологические основы формирования продуктивности, устойчивости и качества продукции в современном садоводстве.  ВНИИС им.И.В.Мичурина. Мичуринск.

2014-cü il “Ecological and economic basis of the development of fruit plants in dry subtropical regions of Azerbaijan.” II International Symposium on Wild Relatives of Subtropical and Temperate Fruit and Nut Crops. April 7-12, 2014 in Baku, Azerbaijan.

2014-cü il “Şirvan bölgəsinin ekoloji şəraiti və becərilməsi tövsiyyə olunan  nar sortlarından salınmış bağların mövcud vəziyəti” Beynəlxalq elmi-praktik konfrans “ADAU-85”. Müasir aqrar elm:qloballaşma şəraitində əsrin aktual problemləri və inkişaf perspektivləri. 22-24 sentyabr 2014, Gəncə, Azərbaycan.

2015-ci il Pomegranate and efficient ways of using the gene pool. SEAB-2015, Symposium on euroasian biodiversity, Azerbaijan, Baku.

2015-ci il: 1. Azotla yemləmə dozalarının Quba rayonu şəraitində becərilən Şərq xirniyi sortlarının boy və məhsuldarlıq göstəricilərinə təsiri. 2. Quba-xaçmaz bölgəsində meyvəçiliyin müasir vəziyyəti və intensiv əsaslarla inkişafı yolları 3. Bioloji fəal maddələrlə zəngin nar sortlarının seçilməsi və artırılması.                                        “Aqrar elmin və təhsilin innovativ inkişafı: dünya təcrübəsi və müasir prioritetlər” Beynəlxalq elmi-praktik konfrans materialları, 23-25 oktyabr 2015-ci il, 111 cild

 

                                        Secilmiş əsərləri

 

Dərsliklər:

 

Həsənov Z.M. Subtropik meyvə  bitkiləri. I hissə. Kirovabad,1983

Həsənov Z.M.           Subtropik meyvə  bitkiləri. I1 hissə. Kirovabad,1984

Z.M.Həsənov, C.M.Əliyev,V.Q.Qasımov və d. Meyvə və tərəvəz bitkiləri,Bakı,2000

Həsənov Z.M .,Abbasov Q.C.,Süleymanova Y.V.Subtropik bitkilər, Bakı,2001

Həsənov Z.M. İ.H.Cəfərov,F.A.Ağayev,Y.V.Süleymanova, Bağban  nəyi bilməlidir. 2009

Həsənov Z.M., , Əliyev C.M. Meyvəçilik, Bakı, 2007

Həsənov Z.M., , Əliyev C.M. Meyvəçilik, Bakı, 2011

Həsənov Z.M. Meyvəçilik (laborator-praktikum), 2011

З.Гасанов, А.Микеладзе, Р.Копалиани, Е.Сулейманова Субтропические культуры, Баку,2013

 

Dərs və metodik vəsaitlər:

 

Həsənov Z.M. Meyvə bitkilərində məhsuldarlığın yüksəldilməsinin bioloji əsasları, Kirovabad,1973.

Həsənov Z.M.           Qərzəkli meyvə bitkiləri,Kirovabad, 1987

Гасанов З.М. Рекомендацию по формированию и обрезке восточной хурмы (рекомендация), Гянджа, 1992

Гасанов З.М.            Восточная хурма (şərq xirniyi), Гянджа,1997  

Həsənov Z.M.           Şərq xirniyi (formavermə və budama), Gəncə,1999

Həsənov Z.M.,AbbasovQ.C. İntensiv əkililərdə armud sortlarının çətirinin formalaşdırılması (metodik göstəriş-tövsiyyə), Gəncə, 2000

Həsənov Z.M,           Meyvə bitkilərinin çoxaldılması, Gəncə,2006

Həsənov Z.M. Pomoterapiya (meyvələrlə müalicə),  Gəncə,2007

Гасанов З.М, Хурма восточная (D.kaki L.) в Азербайджане, Баку, 2012

 

Başlıca məqalələr:

 

Об окулировке субтропической хурмы. Ж. «Субтропические культуры», 1966, № 3, с. 106-112.

Подвои выращиваем в кубиках . Ж. «Садоводство», M.,1966, № 12, с. 26.                              

Изыскание новых подвоев для субтропичес-кой хурмы. Ж. «Субтропические культуры»,M., 1968, № 5, s. 104-110                                     Продолжительность хранения семян хурмы кавказской. Ж. «Лесное хозяйство», M., 1968, № 9, с. 86.

Некоторые биологические особенности хурмы в условиях субтропиков. Мат. Республиканской конфер. молодых уч. Баку: АзНТИНОТ, 1971, с. 17.

Влияние летней обрезки на динамику роста корней субтропической хурмы в ранний возрастной период. Ж. «Биологические науки», M., 1972, № 5, c. 82-84. Поверхностно-активные вещества и рост сеянцев. Ж. «Садоводство», M.,1973, № 3, c .27.

Влияние способов содержания междурядий на динамику роста и архитектоники корневой системы хурмы.  Труды «Ученые записки АзСХИ», 1973, № 4, с. 74-78.

Влияние орошения на некоторые биологичес-кие и хозяйственные особенности субтропи-ческой хурмы в Ленкоранском районе. Ж. «Субтропические культуры»,M 1973, № 5.

Биологические основы агротехники субтро-пической хурмы в Азербайджане. Ж. «Сухие субтропические культуры», 1982, с. 194-197.            

Строение корневой системы хурмы. Ж. «Садоводство»,  M.,1983, № 6, с. 26.                       

Азотное питание и урожайность восточной хурмы. Ж. «Садоводство»,M., 1984, № 12, с. 37.                 

Азотное питание и перспектива программи-рования урожая восточной хурмы. Ж. «Субтропические куьтуры», M.,1985, № 6, с. 127-133.

Вопросы генофонда кизила в горах Малого Кавказа в пределах Азербайджанской ССР, Научные труды АзСХИ, 1989, с. 16-21.

Установление оптимальных параметров кроны деревьев восточной хурмы. Ж. «Субтропические культуры»,M., 1991, № 3, 17-20.                                                  

Влияние доз азота на рост и плодоношение груши. Ж. «Садоводство и виноградарство», M., 1992, № 7, с. 13-14.

Современный уровень производства посадочного материала восточной хурмы. Ж. «Субтропические культуры», 1992, № 2, с. 32-35.                                                   

Оптимальные площади питания деревьев восточной хурмы в Азербайджане. Ж. «Садоводство и виноградарство», № 2, 1993, с. 17-18.                                                                     

Ətraf mühitin saflığına təminat - yüksək foto-sintetik fəallıqdır. Azərbaycan Aqrar Ekologiya İnstitutunun külliyyatı: “Kür vadisinin ekoloji problemləri”. Bakı, 1996, I buraxılış, s. 84-85.

Хурма восточная – экологически чистая культура и источник ценного сырья для перерабатывающей промышленности . J. «Green Azerbaijan». Баку, 1997, № 3, с. 10-11.   Şərq xirniyinin tarixi və sortlarının təsnifatı məsələləri. “Azərbaycan Aqrar Elm” j., 1997, № 1-2, s. 35-37.

Respublikanın  intensiv bağçılığı üçün yararlı gavalı sortları. Elmi əsərlər toplusu: “Azərbaycan Respublika-sı şərqində k/t bitkilərinin becərilmə texnologiyasının yüksəl. yolları”. Bakı, 1997, s. 36.

Bağçılığın intensivləşdirilməsində zəif boylu armud sortlarının rolu. “Azərbaycan Aqrar Elm” j., 1998, № 1-2, s. 66-67.

Влияние конструкции насаждений к возрастных периодов на коэффициент плодообразования листьев груши. Ж. «Аграрная наука Азербайджана», 2000, № 3-4, с. 174-176. Итоги исследования различных конструкций сада и типов кроны деревьев для сортов груши в Азербайджане. Тезисы докл. международ. конф.: «Научные основы развития сельского хозяйства». Ташкент, 2001, с. 219-220.

Yerli zoğal sort və formalarının seçilməsi və qiymətləndirilməsi. Külliyyat: Respublika regionlarının sosial-iqtisadi inkişafına yönəldilmiş elmi-texniki informasiya materialları toplusu. Bakı, 2004, № 2, s. 27-28.

Qubаda şaquli zonallıq üzrə alma sortlarının biometrik göstəriciləri. Külliyyat: Respublika regionlarının sosial-iqtisadi inkişafına yönəldilmiş elmi-texniki informasiya materialları toplusu. Bakı, 2004, № 2, s. 31-33.

Şaquli zonallıqdan asılı olaraq alma sortların-da fotosintezin təmiz məhsuldarlığı. AzMEA Gəncə Regional Elm Mərkəzi, “Xəbərlər məcmuəsi” j., 2005, № 20, s. 90-93. Современное состояние и перспективы развития субтропического плодоводства в Азербайджане. Сообщения Академии Сельскохозяйственных наук Грузии, 20, Тбилиси, 2007, с. 77-78.

Meyvə, tərəvəz və subtropik bitki məhsulları istehsalının strateji istiqamətləri. Elmi-praktik konf. Mat.: “Müasir Müstəqil Azərbaycanda H.Əliyev aqrar siyasəti: reallıqlar, perspektivlər”. Gəncə: AKTA, 2008, s. 56-59.

Анатомо-морфологическая характеристика корней первичного строения различных видов хурмы. AMEA xəbərləri (biologiya elmləri). Cild 64. Bakı, 2009, № 3-4, s. 164-169.

Remontant tipli moruq sortlarının bioloji-təsərrüfat üstünlükləri. AMEA Gəncə Regional Elm Mərkəzi, “Xəbərlər məcmuəsi” j., 2009, № 36, s. 44-46.  

Физиологические основы повышенной продуктивности деревьев груши в интенсивных насаждениях. AMEA xəbərləri (biologiya elmləri). Cild 65. Bakı, 2010, № 3-4, s. 114-120.  Application of innovation technologies in gardenning. ADAU-80: “Aqrar təhsil sistemində innovasiya texn. tət. və beyn. əməkdaşlıq formaları”. Beyn. elmi-praktik konf. mat. Gəncə, 2010, s. 108-109.

Резервы повышения биологической продуктивности хурмы восточной. Мат. Междунар. научно-прак. конф.:  «Проблемы субтропического хозяйства и пути их решения». Кутаиси, 2010, с. 22-24.

Слаборослые сорта – ведущее звено инновационной технологии садоводства .Азербайджана. Сб. науч. статей 5-й Междунар. Научно-прак. конф.: «Научно-инновационная деятельность в Агропромышленном комплексе». Минск: БГАТУ, 2011, с. 79-80.

Видовое разнообразия рода Diospyros в Азербайджане и их практическое значение. Сб. науч. трудов: Научное обеспечение развития АПК в условиях реформирования. Санкт-Петербург, 2011, с. 20-22.

Габитус плодоношения восточной хурмы. AMEA xəbərləri (biologiya elmləri). Cild 66. Bakı, 2011, № 2, s. 74-78. 

Azərbaycanda bağçılıq elm və təhsilinin konseptual məsələləri. Beynəlxalq konf. mat.: “Qafqaz ölkələri, tük dövlətləri və Türkiyə Universitetinin tədqiqat əməkdaşlığı toplantısı”. Gəncə: ADAU, 2011, s. 19-20.

Şəhər yaşıllaşdırılmasında meyvə bitki-lərindən istifadə perspektivləri. Beynəlxalq konf. mat.: “Qafqaz ölkələri, tük dövlətləri və Türkiyə Universitetinin tədqiqat əməkdaşlığı toplantısı”. Gəncə: ADAU, 2011, s. 31-32.

Анализ жизненного состояния новоинтродуцированных растений в г. Гянджи. Нац. Академ. Наук Украiни Нац.ботан.сад iм. М.М.Гришка  Проблеми експериментальноi Ботанıки та бıотехнологıi. Збiрник науковых праць Вип.1 Киiв, 2012, с. 138-145.

Чистая продуктивность фотосинтеза деревьев восточной хурмы в  уплотненных насаждениях. Материалы международной научно-практической конференции: Физиологические основы формирования продуктивности, устойчивости и качества продукции в современном садоводстве.  ВНИИС им.И.В.Мичурина. Мичуринск, 2013, с. 40-43.

Применение биоорганических удобрений нового поколения на основе хлореллы при выращивании декоративных растений в Азербайджане. Научные труды ГНУ ВНИИЦ и СК РосАСХН, выпуск 49, Сочи, 2013,с.314-320.     

Хурма восточная (Diospyros kaki L.) ценная пищевая и лекарственная культура. Zbornik Slovenska  polnohospodarska univerzita v Nitre :” Inovacie technologii specialnych vyrobkov biopotravin pre zdravu vyzivu  Iudi”, Nitra, 2014, c. 68-75.  Ecological and economic basis of the development of fruit plants in dry subtropical regions of Azerbaijan. II International Symposium on Wild Relatives of Subtropical and Temperate Fruit and Nut Crops. April 7-12, 2014 in Baku,Azerbaijan. p.40-41.

Экологические условия и использование плодовых растений

в озеленении города Гянджа. Современное садоводство 2/2014 ,Электронный журнал, С.84-89.

Биометрические показатели и продуктивность интродуцированных сортов яблони в Куба-Хачмазской зонe.Субтропическое и декоративное садоводство, научные труды ГНУВНИИЦ и СК РосАСХН , Сочи, 2014, выпуск 51, с.67-72.

Сравнительная оценка местных и интродуцированных сортов граната в Ширванской зоне Азербайджана. Словакия, Нитра, 2015, c.219-221.

Биохимические изменения плодов хурмы восточной (Diospyros kaki L.)при длительном холодильном хранении. Словакия, Нитра, 2015,c.227-230.                                               

Pomegranate and efficient ways of using the gene pool. SEAB-2015, Symposium on euroasian  biodiversity, Azerbaijan ,Baku, 2015, p.19.